model_wrozmowie_malyPod koniec ubiegłego roku na polskim rynku wydawniczym pojawiła się nowa propozycja Wydawnictwa Agora. Dziennikarka Gazety Wyborczej, Donata Subbotko namówiła na zwierzenia aż 16 mężczyzn – niemalże ikon świata kultury. W gronie rozmówców dziennikarki znaleźli się między innymi: Władysław Pasikowski, Marek Niedźwiecki, Marek Piekarczyk, Zbigniew Wodecki, Jan Englert, Artur Andrus i Janusz Gajos. W rozmowie z Donatą Subbotko zdradzili, czym jest dla nich patriotyzm, honor, ojczyzna, naród. Opowiedzieli również o, nie zawsze miłych i łatwych, początkach działalności artystycznej, która dla większości przypadła na czasy dość trudne dla życia kulturalnego. Z jednej strony były wysokie dotacje państwowe i rozwój kultury, z drugiej zaś cenzura i dbałość o poprawność polityczną prezentowanych dzieł. W jaki sposób radzili sobie z tym rozdwojeniem rozmówcy Donaty Subbotko? Czy wykonywany zawód pomógł im przetrwać czasy inwigilacji i wzajemnej nieufności, czy może stał się dla nich przekleństwem? W jaki sposób, z perspektywy sceny, oceniają współczesną Polskę i Polaków?

Zbiór wywiadów zebranych w publikacji to inteligentne, czasem nostalgiczne, a fragmentami także humorystyczne rozważania na temat życia, przemijania, śmierci; młodości i starości; mądrości i głupoty. Wyjątkowi mężczyźni w wyjątkowych rozmowach opowiadają o miłości, kobietach, rozstaniach i powrotach, ale również o nałogach. Odkrywają, czym jest dla nich życie, i jak to życie powinno wyglądać.

Ludzie kultury i sztuki rozmawiają o tym, w jaki sposób na przestrzeni lat zmieniała się polska publiczność. Odkrywają tajniki współczesnej produkcji filmowej, którą niestety rządzą producent i jego pieniądze. Polski film ma być przede wszystkim rentowny i przynieść ogromne zyski, bez względu na treść i walory artystyczne.

Dzisiaj (filmy) powstają z potrzeby dystrybutorów i producentów, a ci myślą zwykle o pieniądzach, zręcznej organizacji i jak najmniejszym wkładzie pracy* – zdradza Wojciech Marczewski, reżyser takich dzieł polskiego kina jak chociażby Ucieczka z kina Wolność czy Weiser.

Dziś producenci, gdy mówię im o negatywie i kamerze analogowej, patrzą na mnie jak na ducha insurekcji kościuszkowskiej, z wąsami i przy szabli* – żali się reżyser Władysław Pasikowski.

Nie inaczej stało się w świecie polskiej muzyki rozrywkowej, którym rządzi pieniądz. Na współczesną muzykę i gust słuchaczy skarżą się zarówno Zbigniew Wodecki, jak i Marek Piekarczyk. Obaj panowie spędzili na scenie ponad trzydzieści lat i doskonale pamiętają czasy, w których o sukcesie decydowały muzyka, autentyczność i warstwa tekstowa utworów. Dzisiaj sukces wokalistów jest dziełem specjalistów od marketingu i promocji, dla których muzyka ma znaczenie symboliczne. Najważniejsze stają się pieniądze. Współcześni artyści są dziełem wielkich wytwórni muzycznych – nie ma w mich prawdy, nie ma pasji, nie ma zaangażowania w to, co robią. Chcą być przede wszystkim popularni; gościć na pierwszych stronach kolorowych magazynów i w serwisach plotkarskich. Nie przeszkadza im fakt, że śpiewają w obcych językach, że są cukierkowi i nieprawdziwi.

A dlaczego tak jest, że człowiek poświęca życie, ćwicząc utwory napisane przez geniuszy – że wspomnę koncert Brahmsa czy Czajkowskiego koncert skrzypcowy (…) A jak już uda mu się to zagrać, to zostaje z tym sam. Bardzo mało ludzi ma ochotę tego słuchać. Co innego, gdyby zaśpiewał jakąś piosełkę, specjalnie tak mówię – im prostszą, tym lepszą, by wszyscy ją zapamiętali. Im prymitywniejszy utwór, tym człowiek bardziej sławny i lepiej zarabia, no więc jak to jest?* – pyta Zbigniew Wodecki.

Publikacja Donaty Subbotko to 16 wywiadów, 16-tu wybitnych indywidualistów, 16-tu mężczyzn z bogatym bagażem doświadczeń zawodowych i życiowych, którzy w rozmowie z dziennikarką zdecydowali się opowiedzieć o tym, co dla nich ważne, a co jeszcze ważniejsze.

W rozmowie to książka pełna refleksji, nostalgii, zadumy, doprawiona dużą dawką humoru serwowaną chociażby przez Stanisława Tyma czy Artura Andrusa.

* – cytaty pochodzą z publikacji Donaty Subbotko W rozmowie, Wydawnictwo Agora, 2013