Oliver Frljić_fot. Marcin Oliva SotoW stolicy Wielkopolski rozpoczął się jeden z największych w Europie festiwali teatralnych – Malta Festival Poznań. Już po raz kolejny nie obyło się bez skandalu, wywołanego tym razem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Piotra Glińskiego, który zdecydował o cofnięciu dotacji na to wydarzenie. Mimo wcześniejszych ustaleń i podpisanych umów, Minister zadeklarował publicznie, że w związku z osobą Olivera Frljića – jednego z kuratorów Festiwalu, który, zdaniem Glińskiego w swoim spektaklu Klątwa obraża uczucia religijne Polaków, pieniędzy na ten Festiwal nie będzie. Swoją decyzją wywołał prawdziwą burzę.

Rozpoczęła się medialna wojna pomiędzy twórcami Festiwalu, artystami opowiadającymi się za wolnością sztuki a Ministrem Glińskim, który sam spektaklu, o którym tak często i negatywnie się wypowiada, nie widział. Dwa dni przed rozpoczęciem tegorocznej edycji Malta Festival Poznań, czyli 14 czerwca kurator Oliver Frljić zrezygnował z przyjazdu do stolicy Wielkopolski i udziału w Festiwalu.

Oto pełne oświadczenie reżysera i zarazem jednego z kuratorów tegorocznej Malty

„Wypowiedzi polskiego Ministra Kultury, Piotra Glińskiego, na temat spektaklu Klątwa oraz szantaż finansowy zastosowany przez niego wobec Festiwalu Malta są zdarzeniem bez precedensu w mojej karierze artystycznej. Mimo że często byłem poddawany rożnym formom presji politycznej i cenzury, nigdy nie było to działanie tak jawne i nie pochodziło od członka rządu. Gratuluję Panu tego niechlubnego sukcesu!

Kolejną sprawą, na którą chciałbym zwrócić uwagę jest fakt, ze polski Minister Kultury otwarcie zadeklarował gotowość naruszenia obowiązującej umowy i procedury przyznawania dotacji, którą ze względu na charakter swojej funkcji powinien egzekwować. Powinien także wiedzieć – przynajmniej od marca, 2016 kiedy to Ministerstwo zatwierdziło program z nazwiskami kuratorów Festiwalu Malta na okres 2016-2018 – kim będą osoby odpowiedzialne za kształt tego wydarzenia. Jeśli pan Gliński jeszcze tego nie wie, moja twórczość teatralna prezentowana była na najbardziej prestiżowych międzynarodowych festiwalach i w teatrach: Wiener Festwochen (Wiedeń), Kunstenfestivaldesarts (Bruksela), Festival TransAmériques (Montreal), Dialog (Wrocław), La MaMa (Nowy Jork), Bitef (Belgrad) – żeby podać tylko kilka przykładów. Jeśli pan Gliński miał problem z tym, co wydarzyło się Starym Teatrze w 2013, powinien był zareagować przed zatwierdzeniem dotacji finansowej dla Festiwalu Malta.

Chciałbym zauważyć, że gdy pan Gliński oskarżył mnie o stanowienie zagrożenia dla podstawowych zasad współżycia społecznego, nawet jednym słowem nie potępił aktów przemocy skierowanych przeciwko aktorom i kierownictwu Teatru Powszechnego. Nie usłyszeliśmy słów potępienia wobec tych, którzy atakowali podstawowe wolności: wypowiedzi, wolności artystycznej lub wolności osób do swobodnego pójścia do teatru. Nie usłyszeliśmy również od pana Glińskiego wyrazów współczucia wobec pani sprzątającej, której ręce poparzyła substancja korozyjna rzucona przez młodzież nacjonalistyczną przed jednym z kolejnych spektakli Klątwa w Teatrze Powszechnym. Być może dla pana Glińskiego cała ta przemoc działa na rzecz spójności społecznej, w której większość może znęcać się nad różnymi mniejszościami bez żadnych sankcji.

Chciałbym poinformować pana Glińskiego oraz polską opinię publiczną, że wykorzystam czas zarezerwowany na Festiwal Malta, żeby poinformować prasę międzynarodową, organizacje zajmujące się prawami człowieka, teatry, sieci i inne podmioty z dziedziny kultury o ograniczaniu przez niego wolności słowa, wolności artystycznej i naruszeniu prawa, którego się dopuścił.

Z poważaniem,

Oliver Frljić”