Zakończył się 17. Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych Off Cinema. Festiwal jest organizowany przez Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu już od 1997 roku. Prezentuje twórczość dokumentalistów z całego świata. Festiwal OFF CINEMA jest ważnym wydarzeniem na mapie kulturalnej Wielkopolski, jego znaczenie w kraju i zagranicą wciąż rośnie. Istotną częścią uczestnictwa w festiwalowym konkursie jest możliwość spotkania, wymiany doświadczeń, zapoznania się z tendencjami współczesnej światowej kinematografii. Twórcy mają niepowtarzalną okazję prezentacji swoich filmów i wiążących się z nimi problemów społecznych, kulturowych, religijnych czy politycznych, szerokiej międzynarodowej publiczności. Także odbiorcy zapoznają się ze współczesnymi problemami świata, ucząc się szacunku i tolerancji do odmienności kulturowej, narodowej czy obyczajowej. Festiwal OFF CINEMA ma na celu wzbogacenie odbioru kultury filmowej i umożliwienie łatwiejszego dostępu do niej szerokim kręgom artystów, naukowców i odbiorców ich dzieł.

W tegorocznym konkursie publiczność zobaczyła aż czterdzieści dokumentów z całego świata. Jury w składzie: Tomasz Wolski, Radka Franczak, Monika Górska, Pim Zwier oraz Bartosz Żurawiecki przyznała nagrody Brązowego, Srebrnego i Złotego Zamku.

Brązowy Zamek otrzymał dokument Niewiadoma Henryka Fasta w reżyserii Agnieszki Elbanowskiej. Film przybliża sylwetkę emerytowanego profesora matematyki, który zaspokojenie własnego pożądania oraz zaspokojenie potrzeby bliskości z kobietą przedkłada nad dobro rodzinne i dbałość o swoje dzieci. Nie będąc już młodym człowiekiem opuszcza Stany Zjednoczone, w których mieszkał i pracował, i wraca do Polski. Nie jest to jednak podróż sentymentalna powodowana tęsknotą za ojczyzną, ale podróż w poszukiwaniu kobiety idealnej. Niestety, ta którą pokochał okazuje się oszustką i złodziejką. Czy okradnie go również z marzeń? I czy konfrontacja z jedną z córek sprawi, że Henryk zrozumie błędy przeszłości i zechce naprawić krzywdę wyrządzoną swoim dzieciom?

Nagrodę Srebrnego Zamku otrzymał obraz American Dreamer, którego reżyserem jest Thomas Haley. American Dreamer to portret człowieka, który poszukuje własnej tożsamości i swojej własnej drogi życiowej. Sens życia odnajduje w corocznych wyjazdach do Nowego Jorku – w każdą rocznicę zamachów na World Trade Center odwiedza strefę Ground Zero. Kamera towarzyszy mu w dziesiątą rocznicę zamachu.

Filmem, który zdobył najwyższe uznanie w oczach Jury i został nagrodzony Złotym Zamkiem jest obraz Victora Aśliuka, Almaz. Almaz to dokument o niezwykłym i zapomnianym miejscu, gdzieś pośrodku jeziora Ładoga w Karlii. Almaz to dokument o niezwykłej przyjaźni pomiędzy człowiekiem a koniem. Almaz to dokument o życiu, które wypełnia samotność. Rodzinę Aleksieja wysiedlono na wyspę leżącą pośrodku jeziora Ładoga. Do niedawna zamieszkiwało ją ponad dwadzieścia rodzin, ale z czasem na wyspie został sam. On i jego najwierniejszy, a zarazem jedyny kompan – tytułowy Almaz. Dokument Victora Aśliuka to przejmujący, wzruszający i pełen emocji obraz o niezwykłym miejscu, w którym czas dawno się zatrzymał.

Pondto Jury festiwalowe uhonorowało statuetką Platynowego Zamku Kazimierza Karabasza – mistrza polskiego dokumentu. Statuetka została wręczona artyście podczas uroczystej Gali Zamknięcia Festiwalu, która odbyła się w sobotę, 23 listopada w Centrum Kultury Zamek. Kazimierz Karabasz jest klasykiem polskiego kina. W kontekście współczesnego kina dokumentalnego, którego emblematami stały się tragedia i ciekawostka, wyciszone i skupione na uważnym przyglądaniu się codzienności człowieka z tłumu kino Karabasza jawi się jeszcze bardziej niż przed laty jako twórczość osobna. Rzeczywistość dnia powszedniego, której reżyser tak uważnie się przyglądał i z której pozyskiwał materię dla swoich dzieł, nie przemienia się w jego filmach w kronikę zdarzeń, reporterską notatkę, a już na pewno nie staje się banalnym dokumentalnym studium z natury. Filmy te dotykają bowiem istoty zjawisk, którym autor postanowił się przyjrzeć i o których zdecydował się opowiedzieć. Znajduje je – tak jak bohaterów swych filmów – poza nurtem wielkiej historii i z dala od modnych i głośnych postaci. Innymi słowy, Karabasz, pokazując w swych filmach „tu i teraz”, wybrane i zarejestrowane przez niego, dąży do wydobycia i ukazania obecnego w nim „zawsze i wszędzie”.

Bohaterem tegorocznej edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych Off Cinema był reżyser Władysław Ślesicki. Podczas pięciu festiwalowych dni zaprezentowano najważniejsze filmy dokumentalne i fabularne artysty. Poznańska publiczność miała więc okazję obejrzeć filmy …Droga daleka przed nami… (1979), Ruchome piaski(1968), Śpiewy po rosie (1982) czy  W pustyni i w puszczy (1973). Ekranizacja powieści Henryka Sienkiewicz z Tomaszem Mędrzakiem i Moniką Rosca w rolach głównych przyniosła reżyserowi największą popularność.  Film ten do dzisiaj pozostaje na szczycie listy polskich produkcji obejrzanych w kinach przez rekordową widownię. Wśród prezentowanych na Festiwalu w Poznaniu filmów dokumentalnych należy wymienić takie obrazy jak Płyną tratwy (1962), Dwudziesta pierwsza (1964), czyli krótka opowieść o powstawaniu pierwszej cukrowni w Maroku, Góra (1964), Rodzina człowiecza (1966), czy Zanim opadną liście (1964).

Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych Off Cinema postanowił uhonorować reżysera nie tylko prezentacją jego dorobku artystycznego, ale także specjalnie przygotowaną wystawą. Inauguracja pierwszej w Polsce wystawy poświęconej dorobkowi artystycznemu niepowtarzalnego Władysława Ślesickiego odbyła się w czwartek, 18 listopada w Holu Wielkim Centrum Kultury Zamek. W tej niezwykłej uroczystości uczestniczyli wdowa po reżyserze, Barbara Ślesicka oraz syn, Adam. Kuratorem jest monografista twórczości artysty, dr Piotr Pławuszewski. Wystawa, na której można zobaczyć plakaty kinowe filmów fabularnych Ślesickiego oraz pamiątki, dyplomy i wyróżnienia jakie otrzymał artysta potrwa do piątku, 29 listopada 2013 roku.

Ostatni dzień Festiwalu Off Cinema to nie tylko pokazy laureatów Złotego, Srebrnego i Brązowego Zamku, ale także pokazy filmów dokumentalnych trzech wybitnych poznańskich dokumentalistów: Tadeusza Litowczenki, Marka Nowakowskiego i Tadeusza Żukowskiego. Pokazy te zainicjowały przeglądy dokonań poznańskiej szkoły dokumentu, które będą kontynuowane podczas kolejnych edycji Festiwalu Off Cinema.

Poznańska publiczność miała również okazję obejrzeć najlepsze – nagradzane i zachwycające filmy dokumentalne mijającego roku: Więcej niż miód, Sugar Man, Wyjście przez sklep z pamiątkami, Niech żyją Antypody! oraz Cezar musi umrzeć.

Festiwalowi towarzyszyły wykłady, konferencje, warsztaty oraz spotkania z twórcami. Kolejna, 18 już edycja Off Cinema za rok.