Okres wypowiedzenia umowy o pracę to czas od skutecznego złożenia wypowiedzenia do dnia ustania stosunku pracy. Jego długość zależy przede wszystkim od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy. Umowa nie kończy się więc od razu po wręczeniu wypowiedzenia, chyba że strony zawrą porozumienie albo zachodzą szczególne podstawy rozwiązania bez wypowiedzenia.
Czym jest okres wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia pełni funkcję czasu przejściowego. Pracownik może w tym czasie szukać nowego zatrudnienia, a pracodawca ma możliwość zorganizowania zastępstwa i przekazania obowiązków. Do ostatniego dnia wypowiedzenia stosunek pracy nadal trwa, dlatego co do zasady pracownik zachowuje swoje prawa i powinien wykonywać obowiązki wynikające z umowy.
Zasady dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę określa Kodeks pracy. Dotyczą one umów na okres próbny oraz umów na czas określony i nieokreślony. W przypadku dwóch ostatnich rodzajów umów długość wypowiedzenia ustala się według stażu pracy u danego pracodawcy.
Jak długi jest okres wypowiedzenia?
Umowa na czas określony i umowa na czas nieokreślony mają obecnie takie same ustawowe okresy wypowiedzenia. Decyduje łączny staż zakładowy, czyli suma okresów zatrudnienia u tego samego pracodawcy:
| Staż pracy u danego pracodawcy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Mniej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Co najmniej 6 miesięcy, ale mniej niż 3 lata | 1 miesiąc |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
Do stażu wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Przerwa między umowami nie powoduje utraty wcześniejszego stażu, a znaczenia nie ma liczba umów, ich rodzaj, wymiar etatu ani sposób zakończenia poprzedniego zatrudnienia. Staż może obejmować:
- kolejne umowy o pracę zawarte z tym samym pracodawcą
- wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego pracodawcy, nawet jeśli były rozdzielone przerwami
- zatrudnienie u poprzedniego pracodawcy, jeżeli doszło do przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę
- okresy zatrudnienia, które przechodzą na następcę prawnego pracodawcy
Przy ustalaniu progu stażu uwzględnia się także okres wypowiedzenia. Może to mieć znaczenie, gdy właśnie w trakcie wypowiedzenia pracownik osiąga 6 miesięcy albo 3 lata zatrudnienia.
Okres wypowiedzenia umowy na okres próbny
Przy umowie na okres próbny długość wypowiedzenia zależy od czasu, na jaki zawarto umowę:
| Długość umowy na okres próbny | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Do 2 tygodni | 3 dni robocze |
| Dłużej niż 2 tygodnie, ale krócej niż 3 miesiące | 1 tydzień |
| 3 miesiące | 2 tygodnie |
Jak obliczyć datę końcową umowy?
Data zakończenia umowy zależy od tego, czy okres wypowiedzenia wyrażono w tygodniach, miesiącach czy dniach roboczych. Sam dzień doręczenia wypowiedzenia nie zawsze jest pierwszym dniem okresu. Przy obliczeniach stosuje się następujące zasady:
- Okres liczony w miesiącach zaczyna bieg pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym doręczono wypowiedzenie, i kończy się ostatniego dnia miesiąca.
- Okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę po upływie pełnego tygodnia albo pełnych tygodni. Tydzień obejmuje siedem dni kalendarzowych.
- Okres liczony w dniach roboczych obejmuje kolejne dni robocze, z pominięciem niedziel i świąt oraz dni ustawowo wolnych od pracy.
Przykładowo, jeśli pracownik z miesięcznym okresem wypowiedzenia doręczy wypowiedzenie 12 maja, okres rozpocznie się 1 czerwca i zakończy 30 czerwca. Nie ma znaczenia, czy wypowiedzenie złożono 1, 12 czy 31 maja – przy miesięcznym okresie końcową datą będzie ostatni dzień czerwca.
Przy okresie tygodniowym termin wyznacza sobota. Jeżeli wypowiedzenie dwutygodniowe zostanie skutecznie doręczone w środę, okres zakończy się w sobotę po upływie dwóch pełnych tygodni, a nie po 14 dniach liczonych dowolnie od środy.
Trzy dni robocze dotyczą wyłącznie umowy na okres próbny trwającej do 2 tygodni. Jeżeli wypowiedzenie doręczono w czwartek, pierwszy dzień tego terminu przypada co do zasady w piątek, a następne dni należy ustalić z uwzględnieniem weekendów i świąt.
Czy można rozwiązać umowę bez okresu wypowiedzenia?
Tak, ale są to wyjątki od zwykłego trybu rozwiązania umowy. Strony mogą też zakończyć zatrudnienie wcześniej, jeżeli wspólnie ustalą to w porozumieniu.
Bez zachowania ustawowego okresu wypowiedzenia umowę można zakończyć w następujących sytuacjach:
- Porozumienie stron pozwala ustalić dowolny termin zakończenia zatrudnienia, jeżeli zgadzają się na niego pracownik i pracodawca.
- Rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracownika jest możliwe między innymi wtedy, gdy pracodawca ciężko naruszył podstawowe obowiązki wobec pracownika albo nie przeniósł go do innej pracy mimo odpowiedniego orzeczenia lekarskiego.
- Rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę może nastąpić z winy pracownika, na przykład w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, popełnienia określonego przestępstwa lub zawinionej utraty uprawnień do wykonywania pracy.
- Szczególne skrócenie wypowiedzenia może mieć miejsce w przypadkach przewidzianych w Kodeksie pracy, między innymi przy likwidacji lub upadłości pracodawcy. W określonych sytuacjach pracownikowi przysługuje wtedy odszkodowanie za pozostałą część okresu.
Wypowiedzenie z zachowaniem terminu oraz rozwiązanie bez wypowiedzenia to różne tryby. W tym drugim przypadku stosunek pracy ustaje w terminie wskazanym w oświadczeniu, dlatego przyczyna i spełnienie ustawowych warunków mają szczególne znaczenie.
Najprostsza zasada obliczeń jest taka: najpierw ustal łączny staż u danego pracodawcy, następnie sprawdź właściwy okres w tabeli, a na końcu zastosuj regułę dla miesięcy, tygodni albo dni roboczych. Przy wątpliwościach dotyczących konkretnej daty lub trybu rozwiązania umowy warto skonsultować dokumenty z działem kadr albo prawnikiem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
