Badanie wzroku a badanie okulistyczne – czym różnią się te dwa rodzaje oceny wzroku?
LifestyleMateriał Partnera

Badanie wzroku a badanie okulistyczne – czym różnią się te dwa rodzaje oceny wzroku?

Autor: Redakcja swiatkultury.com.pl Opublikowano Czas czytania: 6 min

Pojęcia badanie wzroku i badanie okulistyczne są często stosowane zamiennie, choć nie oznaczają dokładnie tego samego. W obu przypadkach przedmiotem zainteresowania jest układ wzrokowy, ale inny jest główny cel badania oraz zakres kompetencji osoby, która je przeprowadza.

Badanie wzroku wykonywane przez optometrystę koncentruje się przede wszystkim na funkcjonowaniu widzenia, określeniu wady refrakcji i dobraniu odpowiedniej korekcji. Badanie okulistyczne jest natomiast badaniem lekarskim. Służy między innymi diagnostyce chorób narządu wzroku, ocenie jego stanu zdrowia i ustaleniu ewentualnego leczenia. W praktyce oba rodzaje badań nie konkurują ze sobą, lecz odpowiadają na różne potrzeby.

Co oznacza badanie wzroku

Samo określenie badanie wzroku jest dość szerokie. W praktyce najczęściej odnosi się do oceny funkcji wzrokowych wykonywanej przez optometrystę. Punktem wyjścia jest zwykle rozmowa o obecnym sposobie widzenia, używanej korekcji oraz problemach pojawiających się w codziennym funkcjonowaniu.

Znaczenie mają nie tylko trudności z odczytaniem znaków z daleka. Powodem badania mogą być również problemy z czytaniem, szybkie zmęczenie podczas pracy z komputerem, okresowe zamazywanie obrazu, bóle głowy pojawiające się podczas dłuższej pracy wzrokowej czy potrzeba częstego mrużenia oczu.

Następnie wykonywane są pomiary pozwalające określić refrakcję. Dzięki nim można ustalić, czy występuje krótkowzroczność, nadwzroczność lub astygmatyzm i jaka korekcja pozwala uzyskać odpowiednią jakość widzenia. Wynik urządzenia pomiarowego nie musi być przy tym ostateczną receptą na okulary. Istotną częścią procesu jest badanie subiektywne, podczas którego porównuje się różne wartości soczewek i ocenia jakość widzenia.

Badanie optometryczne to nie tylko sprawdzanie dioptrii

Jednym z częstych uproszczeń jest sprowadzanie badania wzroku do odczytania liter z tablicy i określenia mocy okularów. Zakres optometrii jest szerszy. Zgodnie z aktualnymi regulacjami zawód optometrysty obejmuje między innymi wykonywanie refrakcji, badanie widzenia obuocznego, korzystanie z urządzeń pomiarowych i diagnostycznych oraz dobieranie i przepisywanie soczewek okularowych i kontaktowych.

W zależności od wskazań można więc analizować sposób współpracy obu oczu, sprawność akomodacji, czyli mechanizmu pozwalającego ustawiać ostrość na różne odległości, czy występowanie określonych odchyleń w ustawieniu oczu.

Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy ostrość na tablicy wydaje się prawidłowa, ale codzienne widzenie nadal powoduje dyskomfort. Dwie osoby osiągające identyczny wynik ostrości wzroku mogą zupełnie inaczej tolerować wielogodzinne czytanie albo pracę przy komputerze.

Czym jest badanie okulistyczne

Badanie okulistyczne jest konsultacją lekarską. Okulista ukończył studia medyczne i specjalizację z okulistyki, dlatego jego zadaniem jest nie tylko ocena widzenia, lecz przede wszystkim diagnostyka i leczenie chorób narządu wzroku.

Zakres badania zależy od wieku pacjenta, występujących objawów, historii chorób oraz powodu wizyty. Lekarz może oceniać przedni i tylny odcinek oka, rogówkę, soczewkę, siatkówkę, nerw wzrokowy i inne struktury. W określonych sytuacjach wykonuje się pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, ocenę dna oka lub dodatkową diagnostykę obrazową.

Okulista może rozpoznawać choroby, stosować leczenie farmakologiczne i kwalifikować do procedur medycznych lub zabiegów. Właśnie ten aspekt stanowi jedną z najważniejszych różnic pomiędzy badaniem okulistycznym a badaniem ukierunkowanym na ocenę refrakcji i funkcjonowania układu wzrokowego.

Salon optyczny a badanie wzroku

W praktyce miejscem wykonywania badań optometrycznych może być między innymi salon optyczny, w którym funkcjonuje gabinet przeznaczony do oceny wzroku i doboru korekcji. Sama lokalizacja badania nie określa jednak jego zakresu. Istotniejsze jest to, kto je wykonuje, jakie ma kwalifikacje oraz jaki jest cel wizyty.

W salonie może pracować optometrysta zajmujący się badaniem funkcji wzrokowych i doborem korekcji, ale w niektórych placówkach funkcjonują również odrębne gabinety okulistyczne. Z punktu widzenia osoby badanej warto więc zwracać uwagę nie tylko na nazwę miejsca, lecz przede wszystkim na rodzaj wykonywanego badania.

Nie należy również utożsamiać optyka z optometrystą. Są to różne zawody, choć ich zakresy mogą częściowo spotykać się przy wykonywaniu i dopasowywaniu okularów. Optometrysta jest obecnie w Polsce regulowanym zawodem medycznym i ma określony przepisami zakres czynności dotyczących badania oraz funkcjonowania układu wzrokowego.

Kiedy badanie wzroku może być właściwym pierwszym krokiem

Badanie optometryczne jest szczególnie związane z sytuacjami, w których podstawowym problemem jest jakość lub komfort widzenia. Może chodzić o stopniowe pogarszanie widzenia z daleka, trudności w czytaniu, podejrzenie zmiany mocy dotychczasowych okularów albo potrzebę dobrania pierwszej korekcji.

Podczas takiego badania można również sprawdzić, czy zgłaszane dolegliwości mają związek z funkcjami wzrokowymi. Przykładem są problemy występujące po dłuższym czytaniu lub pracy przy komputerze, kiedy sama ostrość widzenia nie wyjaśnia wszystkich objawów.

Jeżeli jednak w trakcie badania optometrysta stwierdzi odstępstwa od norm fizjologicznych mogące wymagać diagnostyki medycznej, jego zadaniem jest poinformowanie osoby badanej o potrzebie konsultacji z lekarzem okulistą. Takie postępowanie pokazuje, w jaki sposób oba zawody mogą się uzupełniać.

Kiedy potrzebne jest badanie okulistyczne

Są sytuacje, w których głównym problemem nie jest ustalenie mocy okularów, lecz wyjaśnienie przyczyny dolegliwości. Dotyczy to przede wszystkim objawów mogących wskazywać na chorobę lub nagłe zaburzenie narządu wzroku.

Silny ból oka, uraz, gwałtowne pogorszenie widzenia, nagłe dwojenie, wyraźny światłowstręt, intensywne zaczerwienienie połączone z zaburzeniem widzenia czy nagłe pojawienie się błysków lub zasłony w polu widzenia wymagają oceny medycznej. W takich przypadkach samo sprawdzenie refrakcji nie odpowiada na pytanie o źródło problemu.

Badanie okulistyczne ma też znaczenie w kontroli osób z rozpoznanymi chorobami oczu oraz wtedy, gdy stan narządu wzroku może pozostawać w związku z chorobami ogólnymi. Okulista może zdecydować o potrzebie dalszych badań, obserwacji lub leczenia.

Dlaczego badanie ostrości nie odpowiada na każde pytanie

Ostrość wzroku jest jednym z podstawowych parametrów, ale nie opisuje całego układu wzrokowego. Dobry wynik na tablicy nie wyklucza problemów z widzeniem obuocznym, akomodacją ani chorób, które w początkowych etapach mogą nie powodować oczywistego pogorszenia ostrości.

Z drugiej strony samo pogorszenie ostrości nie oznacza automatycznie choroby oka. Przyczyną może być po prostu zmiana wady refrakcji wymagająca nowej korekcji.

Właśnie dlatego pierwszym elementem każdej oceny powinno być ustalenie, czego właściwie dotyczy problem. Jeśli chodzi o jakość korekcji i sposób funkcjonowania wzroku, istotną rolę odgrywa badanie optometryczne. Jeśli natomiast istnieje podejrzenie choroby, urazu lub innej patologii, potrzebna jest diagnostyka lekarska.

Badanie wzroku i badanie okulistyczne wzajemnie się uzupełniają

Najważniejsza różnica dotyczy więc celu. Badanie optometryczne koncentruje się przede wszystkim na funkcjonowaniu układu wzrokowego, refrakcji, widzeniu obuocznym i doborze korekcji. Badanie okulistyczne jest badaniem lekarskim ukierunkowanym na zdrowie narządu wzroku, diagnostykę chorób oraz ich leczenie.

Nie zawsze trzeba samodzielnie wiedzieć, który specjalista będzie potrzebny na dalszym etapie. Jednym z zadań prawidłowo przeprowadzonego badania jest również wychwycenie sytuacji, w której problem wykracza poza zakres korekcji wzroku i wymaga konsultacji lekarskiej.

Dlatego oba rodzaje badań warto traktować jako elementy tego samego systemu opieki nad wzrokiem, ale nie jako pojęcia oznaczające dokładnie tę samą usługę.

Materiał PartneraTekst powstał we współpracy z partnerem portalu.

O autorze

Redakcja swiatkultury.com.pl

W zespole redakcyjnym swiatkultury.com.pl z pasją śledzimy tematy domu, urody, mody, pracy, internetu i zakupów. Chcemy dzielić się naszą wiedzą i pomagać czytelnikom w prosty sposób odnajdywać się w codziennych wyzwaniach. U nas skomplikowane sprawy stają się jasne i inspirujące!

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również