robert redfordRobert Redford – wybitny aktor teatralny i filmowy,  niezwykle zdolny reżyser, producent. Zdobywca wielu nagród, w tym Oscara przyznawanego przez Amerykańską Akademię Filmową. Entuzjasta kina niezależnego, pomysłodawca, twórca oraz organizator festiwalu filmowego Sundance. Ponadto obrońca dzikiej przyrody, miłośnik Dzikiego Zachodu i przyjaciel Indian. Zaangażowany w życie polityczne i walkę o środowisko naturalne. Przyjaciel Sydneya Pollacka i Jane Fondy. Prywatnie – potomek irlandzkich emigrantów – osadników, ojciec trójki dzieci: Shauny, Davida Jamesa i Amy Hart. Dwukrotnie żonaty: z Lolą Van Wagenen (1958-1985) i Sibyllie Szaggars (2009-).

Aktorem został przez przypadek. Tak naprawdę marzyła mu się kariera artysty – malarza. W pogoni za swoimi marzeniami dotarł aż do Europy. W 1956 roku podjął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Paryżu, które dość szybko porzucił na rzecz innej paryskiej szkoły – Academie Charpentier. Ale Francja nie była jego rajem na ziemi. Postanowił zamieszkać we Florencji – mieście Leonarda, Michała Anioła i Giotta. Wynajął skromny i nieogrzewany pokoik u państwa Barbierich, podjął naukę w prywatnej szkole będącej pod opieką Accademia di Belle Arti. Ale i tam nie czuł się komfortowo. Z jednej strony pragnął zrealizować swoje marzenia, chciał zbliżyć się do miejsca, w którym żyli i tworzyli wielcy i podziwiani przez niego malarze. Z drugiej strony czuł się niezwykle samotny i wyobcowany.

„Cały czas myślałem: Może pobędę tu jeszcze przez jakiś czas, to kto wie? Ale wiedziałem, że jestem przegrany. Śmiałem się, a potem płakałem i nie mogłem przestać. Zdarzyło się coś przedziwnego” – tak o swoim pobycie we Florencji mówi sam Redford.

Niecały rok po przyjeździe do Europy, podjął decyzję o powrocie do Stanów Zjednoczonych.

Jeszcze tego samego roku zasilił szeregi studentów American Academy of Dramatic Arts w Nowym Jorku. Myślał wówczas o animacji, może o scenografii. Tak naprawdę to był jego plan B; wciąż marzył o Europie i o malowaniu. Ale los chciał inaczej. Miłość, szybki ślub, pierwsze role zmusiły go do zmiany planów na życie. Początkowo grał na scenach teatralnych, potem pojawiły się pierwsze role w serialach telewizyjnych. Na dużym ekranie zadebiutował w 1960 roku w niskobudżetowym, ambitnym filmie ideowym Wojenne polowanie (1960), w którym wcielił się w postać szeregowego Roya Loomisa. Sukces przyniosły aktorowi filmy Boso w parku (1967) oraz „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969), w którym razem z Paulem Newmanem stworzył niepowtarzalny duet kowbojski. Kariera „złotego chłopca z Kalifornii”, jak go nazywano w Hollywood, nabierała coraz szybszego tempa. Pojawiały się kolejne propozycje. Kiedy Redford nie pracował na planie, czytał kolejne scenariusze, śledził bieżące projekty wytwórni filmowych.

Druga połowa lat siedemdziesiątych przyniosła Redfordowi coraz większe zainteresowanie reżyserią. Zmęczony aktorstwem marzył o tym, by stanąć po drugiej stronie kamery i zrealizować swój własny projekt. Marzenie to spełnił w 1980 roku reżyserując film Zwyczajni ludzie. Obraz okazał się ogromnym sukcesem. Redford udowodnił, że jest nie tylko doskonałym aktorem, ale również wybitnym reżyserem, wnikliwym obserwatorem ludzkich zachowań i znawcą ludzkich dusz. Za swój debiut reżyserski został uhonorowany statuetką Oscara w kategorii najlepszy reżyser.

Aktorstwo i reżyseria nie były jednak spełnieniem oczekiwań aktora wobec świata. Pragnął stworzyć miejsce, w którym spotykaliby się twórcy niezależni, rozpoczynający swoją przygodę ze światem filmowym oraz „starzy wyjadacze, by dyskutować o scenariuszach, koncentrując się w równej mierze na filmie i teatrze”1. I tak powstał Sundance – ośrodek poszukiwań artystycznych, a także największy i najbardziej uznany festiwal promujący kino niezależne. Pierwsze warsztaty odbyły się w czerwcu 1981 roku, w wielohektarowej  posiadłości aktora w Timp Haven, w stanie Utah.

Historia życia Roberta Redforda to długa i niezwykle ciekawa, pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji opowieść.  Udowodnił to Michael Feeney Callan, pisarz, reżyser, autor sztuk i scenariuszy filmowych, a także laureat nagrody literackiej Hennessy Literary Award. Czternaście lat swojego życia poświęcił na zgłębianie prywatnych zapisków Redforda, na wielogodzinne wywiady z nim samym, jego rodziną, przyjaciółmi, współpracownikami. Wszystko to zaowocowało napisaniem wielowątkowej, pełnej pasji biografii człowieka, który stał się jednym z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, choć wcale tego nie pragnął. Biografia Callana przebija hollywoodzki mur i kreśli złożony, pełen barw obraz życia Redforda. Aktora, reżysera i producenta, który we wszystkim, co robi stara się pozostać perfekcjonistą.

1. Michael Feeney Callan, „Biografia Robert Redford”, Wydawnictwo Dolnośląskie, s. 321