Ofelia plakatW sobotę, 30 marca o godzinie 19:00 w Sali Drabowicza Teatru Wielkiego w Poznaniu odbędzie się premiera opery w jednym akcie na podstawie dramatu Stanisława Wyspiańskiego Śmierć Ofelii. Spektakl wygrał konkurs X Metafory Rzeczywistości 2017 organizowany przez Teatr Polski w Poznaniu oraz Teatr Wielki im. St. Moniuszki w Poznaniu.

W tekście Wyspiańskiego Ofelia, świadoma swej śmiercionośnej siły, wstydzi się – wobec ludzi, których przekonania, lęki i zachowania wyłączają ją ze wspólnoty i wobec samej siebie, gdyż bez pomocy mężczyzny – ojca, kochanka, księcia nie jest w stanie decydować o własnym życiu. Wojciechowski, który nie zmieniając i nie skreślając w libretcie ani jednego wersu Śmierci Ofelii, napisał swoją operę na dwie solistki, a także wprowadził trzecią bohaterkę – Britney Spears, której piosenki dyskretnie wplótł zaledwie w kilkanaście taktów. Przestraszona uczennica w szkolnym mundurku, pogrążona w smutku niedoszła panna młoda w sukni ślubnej to obok ogolonej, przepełnionej złością Britney kolejne klisze kulturowe, z których świadomie korzystamy na scenie. Zachwyt nad piękną, ale martwą dziewczyną ma funkcję ujarzmiającą jej potencjał, który twórcy starają się uwolnić.

Z jednej strony te stereotypowe reprezentacje ułatwiają identyfikację z tak fantazmatycznym przedstawieniem kobiecości, z drugiej umożliwiają feministyczny, emocjonalny i światopoglądowy sprzeciw wobec tradycyjnych czy patriarchalnych, powszechnie wciąż utrwalanych schematów. Zmiana społecznych i politycznych realiów, o którą walczą dziś uczestniczki i uczestnicy feministycznych manifestacji, musi iść w parze ze świadomością kształtujących wyobraźnię zbiorową symboli, archetypów i kodów. Rolą sztuki jest nie tylko formowanie nowych postaw, ale także krytyczna analiza modeli rzeczywistości, w jakich funkcjonujemy. Zwielokrotniona Ofelia, we wszystkich swoich emanacjach scenicznych i wirtualnych, bliższych lub dalszych także ze względu na usytuowanie wobec publiczności, nie daje się zanalizować, uprzedmiotowić w ramach narzuconego z góry dyskursu – nie daje się „wyreżyserować”. Zadaniem wspólnie wypracowanej inscenizacji jest więc wyostrzenie jej konfliktu ze światem, stworzenie odpowiednich warunków dla zaistnienia performatywnego aktu, który zyska siłę realnej konfrontacji.   

Ofelia nie stara się nikogo przekonywać, nie szuka empatii i nie prosi o litość. Ofelia zawstydza.

Opera zostanie również wystawiona 2 kwietnia o godzinie 19:00.