Sztama30 września w Sali Wielkiej CK Zamek odbędzie się premiera spektaklu Sztama w reżyserii Doroty Abbe. Sztuka w dość lekki, może nawet komediowy sposób podejmuje niezwykle trudny temat wykluczenia, stereotypów i konfrontuje ze sobą dwa, pozornie odmienne, światopoglądy.

Inspiracją dla Sztamy, opowiadającej o grupie młodych pasjonatów teatru i działaczy LGBT, którym nie udało się dostać dotacji na przedstawienie o homoseksualistach, w związku z czym zwracają się z propozycją zrobienia spektaklu do ośrodka dla bezdomnych, stał się brytyjski film Pride.

Zrobić spektakl o wykluczeniu – zdawałoby się łatwe zadanie, zwłaszcza, jeśli należy się do grupy wykluczonych. Czy jednak jedni wykluczeni zaakceptują innych wykluczonych, czy będą wykluczać się nawzajem? Czy uda się zrealizować wymarzone przedstawienie? Czas na walkę z własnymi przekonaniami i stereotypami, a także na mocną dawkę humoru oraz wzruszeń.

W spektaklu zobaczymy Grupę Teatralną Wikingowie, czyli Leszka Nostera, Leszka Furmanka, Zbigniewa Krakowskiego i Dariusza Baumanna, dla których jest to już trzeci wspólny projekt oraz absolwentów studia aktorskiego STA: Julię Patan, Kingę Roszak, Piotra Czekałę i Mateusza Plutę. Autorami scenariusza są Dorota Abbe i Łukasz Kuźmiński, chociaż tak naprawdę scenariusz, podobnie jak w przypadku wcześniejszych projektów Wikingów, napisało samo życie.

Wikingowie to grupa teatralna stworzona cztery lata temu przez mieszkańców Ośrodka dla Bezdomnych w Szczepankowie. Opiekę artystyczną nad jej działalnością objęła Dorota Abbe, aktorka Teatru Nowego w Poznaniu.

– Nie jestem ani terapeutką, ani psychologiem, ani pracownikiem socjalnym. Jestem aktorką, reżyserką i mnie interesuje robienie teatru oraz to, co przez ten teatr można powiedzieć ludziom – mówi Dorota Abbe.

Ich pierwszy wspólny spektakl – Powrót Wikingów opowiadał o kolejach losu ludzi bezdomnych, o ich marzeniach i planach, o różnych przyczynach bezdomności. Drugi spektakl – Nibylandia mówił o wychodzeniu z bezdomności. Tytułowa kraina Piotrusia Pana pokazana była tu jako opuszczona i zapomniana kraina zamieszkała przez ostatnich sześciu Zagubionych Chłopców, którzy odkrywają, że są już dorośli i czas na zmiany. Czy trudno było namówić osoby bezdomne do publicznego opowiadania o swoim życiu, przyznania się do własnych porażek?

– Nie było trudno. Oni od samego początku mieli ogromną potrzebę mówienia. Od pierwszych spotkań zauważyłam, że do tej pory chyba mało kto ich słuchał. To było im bardzo potrzebne, a przy okazji okazało się, że jest to niezwykle ciekawy materiał na spektakl – zdradza reżyserka –  W nowym spektaklu wychodzimy poza problem bezdomności i łączymy go ze środowiskiem osób LGBT. To jest bardzo ciekawe doświadczenie dla mnie. Konfrontacja dwóch różnych środowisk, które, z zupełnie różnych względów, są w naszym kraju wykluczone i zmarginalizowane. Przyczyny tego wykluczenia są różne, ale okazuje się, że tych ludzi jednak coś łączy.

Spektakl Sztama przełamuje bariery, kruszy lody, przybliża to, co inne i niepoznane, a także burzy stereotypy i uczy dialogu. A wszystko za pośrednictwem lekkiej – przynajmniej do pewnego momentu – komedii.

– Dla mnie najważniejszym doświadczeniem jest to, że przyjaźń, zgoda, życzliwość i zwykła ludzka serdeczność są możliwe ponad wszelkimi podziałami. Jest to szczególnie ważne w takim czasie, kiedy społeczeństwo jest bardzo podzielone a dialog pomiędzy ludźmi, którzy myślą inaczej, mają różne poglądy, wyznania, ideologie wydaje się być bardzo trudny – mówi Dorota Abbe – Głęboko wierzę w to, że tak naprawdę boimy się tego, czego nie znamy. Przy bliższym poznaniu większość naszych uprzedzeń  i stereotypów myślenia o inności, można skruszyć. Myślę, że podstawą jest zbliżenie się do drugiego człowieka, poznanie się nawzajem. Wtedy cała ta skorupa wyobrażeń pęka i widzimy to, co w człowieku jest najważniejsze – widzimy to, co nas łączy, a nie dzieli.

Premiera Sztamy już w sobotę, 30 września o godzinie 20:00. Spektakl zostanie zaprezentowany w ramach „Teatru powszechnego” – całorocznego, autorskiego projektu performatywnego realizowanego przez Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu od 2016 roku, złożonego z przedstawień tworzonych przez środowiska osób zagrożonych wykluczeniem ze względu na stan zdrowia czy status społeczny.