Za kurtyną milczenia to wyjątkowa wystawa prezentująca postawę poznaniaków, a także mieszkańców innych miast Polski, wobec pamięci o wydarzeniach Poznańskiego Czerwca 1956. Niepublikowane wcześniej zdjęcia, pamiątki, świadectwa oddolnych inicjatyw oraz materiały tworzone przez ówczesną władzę, zagościły w zabytkowych wnętrzach Śluzy Katedralnej.

„Poznaniacy! Nie dajcie się prowokować awanturnikom! (…) Nie gromadźcie się, gdyż ze względów bezpieczeństwa wydany jest zakaz zgromadzeń na ulicach i placach. Poznaniacy! Od Waszej postawy zależy, jak szybko zapanuje w naszym mieście spokój i prawo”. Poznański Czerwiec 1956 spotkał się ze stanowczą i natychmiastową reakcją ówczesnej władzy. W roku 1957 I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka zaapelował o zaciągnięcie nad Czerwcem 1956 „żałobnej kurtyny milczenia”. Oficjalna narracja szybko jednak zderzyła się ze spontanicznymi, oddolnymi działaniami społeczeństwa. I chociaż władza spychała poznański bunt w obszar społecznej niepamięci, ludzie chcieli pamiętać i pamiętali. Pamiętają do dzisiaj.

Wystawa Za kurtyną milczenia to opowieść o tym, jak próbowano zachować pamięć o Czerwcu w latach 1956-1989. We wnętrzach Śluzy Katedralnej zebrano archiwalne zdjęcia, publikacje z gazet codziennych oraz wspomnienia uczestników tamtych historycznych wydarzeń. Nowoczesna, artystyczna i dość surowa forma wystawy łączy się z multimedialnymi i bardzo nowoczesnymi rozwiązaniami, budując most pomiędzy przeszłością a teraźniejszością.

To chyba pierwsza tego rodzaju wystawa, która nie skupia się na wydarzeniach Czerwca 1956, ale mówi o pamięci i o ludziach, którzy za wszelką cenę, pamiętać chcieli. Niepublikowane wcześniej fotografie, wycinki z gazet czy też historia budowy pomnika Poznańskich Krzyży, stojącego na Placu Adama Mickiewicza zostały zestawione z surowym, wręcz ascetycznym drewnem. Wystawa Za kurtyną milczenia porusza i wzrusza. Jej forma artystyczna uwypukla pragnienie ówczesnej władzy do zatarcia śladów poznańskiego zrywu – coś się wydarzyło, ale jakby tego zupełnie nie było.

Zdecydowanie jest to jedna z bardziej poruszających wystaw, jaka zagościła w historycznej Śluzie Katedralnej. Kuratorem wystawy Za kurtyną milczenia. Pamięć Poznańskiego Czerwca 1956 w PRL jest Piotr Grzelczak. Niepublikowane wcześniej materiały zamknięte w surowych, chłodnych wnętrzach można oglądać do 18 września.

[fot. Świat Kultury Poznań]